Dinimizde imamlık nasıldır? hükmü nedir? kimler imam olabilir?

“Bir topluma Kur’an’ı en iyi okuyan imamlık yapar. Eğer imamlığa layık olanlar Kur’an kıraatinde eşitseler namazla alakalı fıkhî meseleleri en iyi bilen kişi imamlık yapar.”
erdogan-namaz

İnsan tabiatı itibariyle sosyal bir varlıktır. İslâm, sosyal bir varlık olan insanın doğal halinde kalabilmesi için bir takım önlemler almıştır. Namazların cemaatle kılınması bu önlemlerin başında gelmektedir. Nitekim Hz. Peygamber’in namazların cemaatle kılınması ile alakalı teşvik edici ve uyarıcı çok sayıda hadisi vardır.
Hz. Peygamber Ashâbına üç kişi olduklarında içlerinden birini imam yapmalarını telkin etmiştir. Görüldüğü gibi İslâm toplumunda iki kişinin bir arada olması birinin imam olmasını gerektirir. Bu yüzden Cuma namazı kılınmayan köylerde dahi camiler yapılmıştır.
Müslümanlara bir arada ibadet etmeyi tavsiye eden Hz. Peygamber imamlık gibi İslâm dininde yüce bir yere sahip olan vazifeyi öncelikle kimin yapabileceğini de belirtmiştir: “Bir topluma Kur’an’ı en iyi okuyan imamlık yapar. Eğer imamlığa layık olanlar Kur’an kıraatinde eşitseler namazla alakalı fıkhî meseleleri en iyi bilen kişi imamlık yapar.”
İslâm Hukukçuları alim (sünneti ve namazla alakalı meseleleri iyi bilen) ve kari (Kur’an’ı güzel okuyan) kişilerin diğer bütün insanlardan imamlığa daha layık oldukları noktasında fikir birliği içerisindedirler. Fakat Hanefîler başta olmak üzere Şafî ve Malikî hukukçular Hz. Peygamber’in vefatından birkaç gün önce Hz. Aişe başta olmak üzere çevresindekilere “Ebû Bekir’e gidin (söyleyin) insanlara namaz kıldırsın” diye emir vermesini gerekçe gösterip fıkhî hükümleri iyi bilen kişilerin imamlığa daha layık olduklarını söylemektedirler. Zira Müslümanlar içerisinde Ebû Bekir’den daha iyi Kur’an okuyan kişilerin varlığı bizzat Hz. Peygamber tarafından bildirilmişti: “İçinizde Kur’an-ı en iyi okuyan Übeyydir”. Buna rağmen kariler yerine alim Ebû Bekir imam yapılmıştı.
Hanbelî Hukukçular ve Hanefîlerden Ebû Yûsuf’a göre ise hadiste belirtildiği gibi imamlığa en layık olan Kur’an-ı en iyi okuyan kişidir. Çünkü kıraat namazda bir rükündür. Fıkhî meseleleri bilmek ise rükün değildir. Onlara namazı bozan bir arıza söz konusu olduğunda ihtiyâç duyulur. Bu arızalar da rükün gibi sürekli değillerdir. Bazen olur çoğu kere ise olmazlar.
İmam olacak kişiyi belirlemede Kur’an-ı iyi derecede okumak kriter kabul edildiğinde bunun mündericatına harfleri gerektiği gibi telaffuz etmekten kıraatle alakalı meseleleri bilmeye kadar Kur’an ilimleriyle alakalı olan bir çok ilim girer. Bu durumda hafız olan imamların imamete herkesten daha layık oldukları söylenebilir. Nitekim Hz. Ömer teravih namazını yeniden cemaatle kılınması noktasında irade beyan ettiğinde erkeklerin mihrabına -müctehid Sahâbîleri değil- Kur’an hafızı Übeyy b. Ka’b’ı kadınların mihrabına da bir diğer hafız Temim ed-Darimî’yi geçirmiştir.
Hafız Sahâbîler içerisinde Ebû Bekir’in imam olarak görevlendirilmesi kıraatin imamlık için birinci şart addedilmesine engel teşkil etmez. Zira İslâm Bilimlerinin temel referansı Kur’an olduğuna göre en alim olan Ebû Bekir aynı zamanda Kur’an’ı da her Sahâbîden daha iyi biliyor demektir. Fakat devlet idaresi ile ilgilenmesi bu yönünün çok fazla öne çıkmasına engel olmuştur.
Ülkemiz’deki imamların kıraat açısında yetersiz durumda oldukları da dikkate alındığında hafızlığın imamlık ve üstü görevler için zorunlu kabul edilmesi dini hizmetin kalitesini ciddi anlamda yükseltecektir.

Bk. Buhârî, Ezan, 29, 644, 65.
Ahmed b. Hanbel, Müsned, IV, 64, H. No: 11208.
Müslim, Mesacid, 53, 673.
Kemaluddin Muhammed İbn Hümâm, Fethu’l-Kadîr, Beyrût, 2003, I, s.354; Alauddin Ebû Bekir b. Mes’ûd, Bedâi-u’s-Senâi’ fi Tertibi’ş-Şerâi’, Beyrût, 1997, I, s.670; Komisyon, el-Mevsuatu’l-Fıkhiyye, Kuveyt, 2004, VI, s.207.
Buhârî, Ezan, 46, 678.
Tirmizî, V, 664.
İbn Hümâm, a.g.e., I, s.354.
Bedruddin b. Ahmed Aynî, el-Binaye Şerhu’l-Hidaye, Beyrût, 1999, II, s.328.
Aynî, a.g.e., s.328.
Abdulkerîm Zeydan, el-Mufassal fi Ahkami’l-Mer’et-i ve Beyti’l-Müslim, Beyrût, 2000, I, s.330.

alıntı: https://www.facebook.com/ihsansenocakhoca/posts/1054950597860000

SORU-CEVAP
No Comment

Leave a Reply

*

*

İlginizi Çekebilir